Zvičina to najwyższy punkt Pogórza Karkonoskiego w szerokiej okolicy i rozdroże, z którego można wyruszyć we wszystkie strony. Stoi na niej barokowy kościół, schronisko z obrotową wieżą widokową, a zimą działają stoki narciarskie. Ten przewodnik zbiera, co znajdziecie na szczycie, jak się tam dostać i kiedy warto przyjechać.
Szczyt Zvičiny to nie goła góra z tabliczką. Zeszły się na nim trzy rzeczy, które na pierwszy rzut oka nie mają ze sobą związku, a razem nadają miejscu charakter.
Barokowy kościół z lat 1706–1711 stoi w miejscu drewnianej kaplicy, którą zbudowano tu w 1584 roku i poświęcono Janowi Husowi.
Kamienną budowlę zlecił hrabia Ferdinand Kotulínský i poświęcił ją Janowi Nepomucenowi jeszcze zanim ten został w 1729 roku kanonizowany. Ta zmiana patrona nie jest przypadkiem, to podręcznikowy przykład kontrreformacji: husyckie wezwanie zastąpił święty, którego Kościół katolicki właśnie promował.
Schronisko turystyczne na szczycie powstało w 1891 roku, Klub Czeskich Turystów przejął je wraz z gruntami w 1900 roku, a w latach 1925–1926 zbudował nad nim wieżę. Uroczyście otwarto ją 25 kwietnia 1926 roku.
Nadbudowa widokowa to przeszklona kopuła, która się obraca. Zwiedzający porusza nią dużym kołem i stopniowo przegląda cały horyzont. Niczego podobnego w okolicy nie ma.
Swoją nazwę schronisko otrzymało 29 maja 1927 roku na cześć pisarza Karla Václava Raisa, rodem z pobliskiego Bělohradu, który kochał Zvičinę. Tego samego dnia odsłonięto mu tu tablicę pamiątkową.
Obok schroniska stoją maszty telekomunikacyjne. Na zdjęciach trochę przeszkadzają, ale dzięki nim Zvičinę rozpoznacie z daleka z całego regionu.
Przy dobrej widoczności z kopuły widać naprawdę daleko. Z nazwy widać stąd:
Jednej rzeczy z wieży natomiast nie widać, a kryje się za tym historia. Widok na Karkonosze zasłania las, który w XIX wieku celowo posadzili tu niemieccy turyści. Jeśli chcecie zobaczyć grzbiet Karkonoszy, musicie zejść pod szczyt na łąki, skąd góry pokazują się w całej okazałości. Najlepiej w pogodny poranek albo godzinę przed zachodem słońca.
Szczyt jest węzłem szlaków, zbiegają się tu znaki wszystkich czterech kolorów. Pieszo można wejść z kilku stron, żadne z podejść nie jest wymagające.
około 4 km, godzina marszu
Najkrótsza i najbardziej naturalna droga. Wychodzicie od domku, przechodzicie przez wieś, a potem wspinacie się południowym zboczem. Przewyższenie jest niewielkie, dadzą radę też dzieci. Z powrotem można iść tą samą drogą albo obejść szczyt drugą stroną.
strona północna
Dojście od północy, od strony, gdzie zimą jest stok narciarski. Droga prowadzi lasem i jest przyjemna także latem, bo przez większość czasu biegnie w cieniu.
dłuższy wariant
Dla tych, którzy chcą połączyć szczyt z odwiedzinami miejsca urodzenia Karla Jaromíra Erbena. Dłuższa, ale prowadzi ładnym krajobrazem Pogórza.
Autem można wjechać z Horní Brusnice od północy albo od południa przez Třebihošť lub Miletín. Parkuje się przy schronisku, ale w weekendy przy ładnej pogodzie jest pełno. Wejście pieszo od domku wychodzi na to samo i jest ładniejsze.
Północne zbocze zimą zamienia się w ośrodek narciarski. Stoków jest pięć, czyli cztery i jeden dziecięcy, a obsługują je trzy wyciągi. Jeździ się też wieczorem.
Wokół szczytu prowadzi siedem pętli biegowych: Zvičina–Bílá Třemešná w dwóch wariantach, Zvičina–Kal, Kal–Pecka, Zvičina–Miletín, Uhlejov–Bezník i Bezník–Bělohrad. Gdy jest śnieg, na biegówki można wyruszyć od domku prosto z furtki.
Działanie wyciągów i przygotowanie tras zależy od śniegu, którego pod Karkonoszami nie ma co roku tyle samo. Aktualny stan sprawdźcie bezpośrednio w ośrodku.
W lutym 2025 roku dwoje turystów znalazło na południowo-zachodnim zboczu Zvičiny, w kamiennym wale, dwa pojemniki. W środku było 598 złotych monet i ponad trzydzieści sztuk biżuterii, papierośnic i drobiazgów. Razem siedem kilogramów, z tego 5230 gramów czystego złota.
Znalazcy przekazali skarb Muzeum Czech Wschodnich w Hradcu Králové. Urząd probierczy potwierdził próbę, a kraj hradecki wypłacił im nagrodę 11,7 miliona koron.
Kto zakopał złoto, nie wiadomo. Pewne jest tylko to, że trafiło do ziemi po 1921 roku. Nasuwa się druga wojna światowa albo reforma walutowa z 1953 roku, ale właściciel pozostaje nieznany. Zvičina zachowała swoją tajemnicę.
Najlepsza widoczność bywa po chłodnym froncie, gdy powietrze się oczyści. Wtedy dojrzycie aż Milešovkę i Bezděz. Zimą zdarza się, że szczyt wystaje ponad inwersję, a dolina zostaje pod mgłą.
Światło jest niskie i miękkie, krajobraz nabiera barw, a grzbiet Karkonoszy się rysuje. Na zdjęcia to najlepsza pora dnia. Droga powrotna o zmierzchu po szlaku nie sprawia kłopotu, ale czołówka się przyda.
W maju, wrześniu i październiku na górze jest najmniej ludzi, a okolica jest najładniejsza. Listopadowa mgła też ma swój urok, ale to już dla bardziej zahartowanych.
Nasz domek stoi w Třebihošti tuż pod południowym zboczem. Na szczyt wejdziecie pieszo od furtki, po powrocie czeka jacuzzi. Tiny house dla dwojga, przez cały rok.